Ngày 16/9/2025, Cục Thuế đã ban hành Công văn 3858/CT-NVT hướng dẫn một số nội dung quan trọng về quản lý thuế, đặc biệt liên quan đến việc đăng ký địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh. Đây là văn bản mới nhằm triển khai các quy định tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP và Thông tư 86/2024/TT-BTC, đồng thời chuẩn hóa quy trình quản lý thuế theo mô hình liên thông.
Bài viết này sẽ điểm qua các nội dung nổi bật trong công văn, giúp hộ kinh doanh hiểu rõ trách nhiệm và thủ tục cần thực hiện.
Nội dung chính của Công văn 3858/CT-NVT
Theo quy định tại Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trụ sở của hộ kinh doanh là nơi hộ kinh doanh thực hiện hoạt động và là địa chỉ liên lạc với cơ quan quản lý nhà nước. Hộ kinh doanh có thể tiến hành hoạt động ngoài trụ sở, đồng thời được phép có nhiều địa điểm kinh doanh trên phạm vi cả nước. Trong trường hợp không có địa điểm kinh doanh cố định, hộ phải chọn một địa chỉ để đăng ký làm trụ sở. Nếu sau này phát sinh hoạt động tại một địa điểm cố định, hộ bắt buộc phải đăng ký lại trụ sở tại địa điểm này.
Thông tư 86/2024/TT-BTC quy định rõ: kể từ ngày 01/7/2025, số định danh cá nhân của người đại diện hộ kinh doanh được sử dụng làm mã số thuế duy nhất, thay thế việc cấp mã số thuế riêng lẻ cho từng địa điểm. Điều này đồng nghĩa toàn bộ nghĩa vụ thuế, bao gồm cả cá nhân và hộ kinh doanh, đều được quản lý tập trung theo số định danh cá nhân. Những mã số thuế đã cấp trước ngày 01/7/2025 sẽ được cơ quan thuế tích hợp sang hệ thống quản lý mới, đồng thời vẫn duy trì song song mã số 13 chữ số để phục vụ theo dõi và quản lý địa điểm kinh doanh.
Theo hướng dẫn tại Công văn 3858/CT-
NVT, khi hộ kinh doanh đăng ký thành lập tại cơ quan đăng ký kinh doanh, thông tin về trụ sở sẽ được truyền trực tiếp sang hệ thống của cơ quan thuế để cập nhật dữ liệu. Khi hộ kinh doanh mở thêm địa điểm kinh doanh ngoài trụ sở, không cần đăng ký lại với cơ quan đăng ký kinh doanh, nhưng phải thông báo cho cơ quan thuế nơi đặt địa điểm. Việc thông báo được thực hiện thông qua tờ khai thuế mẫu số 01/CNKD hoặc mẫu số 01/TTS đối với kỳ tính thuế đầu tiên theo Thông tư 40/2021/TT-BTC. Dựa trên thông tin này, hệ thống TMS (Tax Management System) sẽ tự động sinh mã nội bộ để quản lý và hỗ trợ kê khai thuế cho các kỳ tiếp theo.
Đối với trường hợp hộ kinh doanh đã có địa điểm được cấp mã số thuế trước ngày 01/7/2025, cơ quan thuế sẽ tích hợp toàn bộ về số định danh cá nhân. Hệ thống TMS vẫn cho phép sử dụng đồng thời mã số cũ để đảm bảo không gián đoạn trong quản lý.
Khi hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động tại một địa điểm, chủ hộ phải thông báo cho cơ quan thuế nơi đặt địa điểm theo mẫu số 24.1/ĐK-TCT của Thông tư 86/2024/TT-BTC, đồng thời hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thuế trước khi chính thức dừng hoạt động. Nếu hộ kinh doanh chấm dứt toàn bộ hoạt động, tất cả các địa điểm kinh doanh phụ thuộc cũng sẽ chấm dứt theo. Trong trường hợp hộ muốn khôi phục mã số thuế để hoạt động trở lại, phải thực hiện theo quy định tại Điều 33 và Điều 34 của Thông tư 86/2024/TT-BTC. Sau khi khôi phục, hộ kinh doanh tiếp tục khai và nộp thuế cho các địa điểm hoạt động theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, và hệ thống TMS sẽ cập nhật trạng thái “tái hoạt động” cho địa điểm đó.
Ý nghĩa thực tiễn
Công văn 3858/CT-NVT giúp làm rõ cơ chế quản lý địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh trong giai đoạn mới. Từ nay, hộ kinh doanh có thể mở rộng nhiều địa điểm trên toàn quốc mà không phải làm thủ tục đăng ký kinh doanh cho từng địa điểm, chỉ cần thực hiện nghĩa vụ thông báo với cơ quan thuế. Việc sử dụng số định danh cá nhân thay thế mã số thuế cũng giúp đơn giản hóa thủ tục, tạo sự minh bạch và thuận tiện trong kê khai, nộp thuế. Đồng thời, hệ thống TMS đảm bảo dữ liệu được quản lý tập trung, giảm thiểu sai sót và trùng lặp trong quá trình quản lý thuế.
Với việc ban hành Công văn 3858/CT-NVT, Cục Thuế đã tạo bước chuyển quan trọng trong quản lý hộ kinh doanh. Đây là nỗ lực nhằm hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế, vừa tạo thuận lợi cho người nộp thuế, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
