Hồ Sơ Giao Dịch Liên Kết Doanh Nghiệp Về Hợp Đồng Kiểm Toán

Năm 2025, kiểm toán báo cáo tài chính và Hồ sơ giao dịch liên kết (GDLK) có nhiều điểm mới quan trọng. Chủ động nắm rõ đối tượng, thời hạn, trách nhiệm và mức phạt sẽ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tránh phạt tiền hành chính, minh bạch báo cáo tài chính và kiểm soát rủi ro thuế hiệu quả.

Thời hạn ký hợp đồng kiểm toán

Theo Luật Kiểm toán độc lập 2011, hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm phải được giao kết chậm nhất 30 ngày trước ngày kết thúc kỳ kế toán năm.

Điều cần lưu ý:

Doanh nghiệp có năm tài chính kết thúc 31/12/2025, hạn ký hợp đồng là 01/12/2025
Ký hợp đồng trễ dẫn đến rủi ro phạt tiền và ảnh hưởng kế hoạch kiểm toán
Mức phạt theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP tối đa 10 triệu đồng

Doanh nghiệp cần lập kế hoạch ký hợp đồng sớm, đặc biệt với DN FDI, công ty đại chúng hoặc doanh nghiệp quy mô lớn

Đối tượng bắt buộc kiểm toán từ 2025

Nghị định 90/2025/NĐ-CP mở rộng diện kiểm toán bắt buộc, ngoài DN FDI, công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, còn bao gồm doanh nghiệp quy mô lớn.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp quy mô lớn:

Số lao động tham gia BHXH bình quân > 200 người
Doanh thu > 300 tỷ đồng/năm
Tổng tài sản > 100 tỷ đồng

Doanh nghiệp đáp ứng ít nhất 2 trong 3 tiêu chí này được xem là quy mô lớn.

Tác động thực tế:

DN có doanh thu >300 tỷ và trên 200 lao động hoặc tổng tài sản >100 tỷ bắt buộc thực hiện kiểm toán.
Doanh nghiệp cần xác định quy mô từ sớm để chuẩn bị hợp đồng, hồ sơ kiểm toán và hồ sơ giao dịch liên kết.

Cách xác định quy mô doanh nghiệp

Theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP:

Số lao động bình quân năm: tính theo số người tham gia BHXH
Tổng doanh thu: bao gồm doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo báo cáo tài chính
Tổng tài sản: tổng giá trị tài sản ghi nhận tại thời điểm cuối năm tài chính

Việc xác định chính xác giúp doanh nghiệp chủ động thực hiện nghĩa vụ kiểm toán.

Mức phạt doanh nghiệp khi ký hợp đồng trễ hoặc không ký

Theo Nghị định 228/2025/NĐ-CP:

Ký hợp đồng không đầy đủ nội dung: 5 – 10 triệu đồng
Ký trễ so với hạn luật định: 10 – 20 triệu đồng
Ký sau khi kiểm toán đã thực hiện: 30 – 40 triệu đồng
Không ký hợp đồng nhưng vẫn kiểm toán: 40 – 60 triệu đồng

Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp còn bị buộc ký lại hợp đồng đầy đủ nếu vi phạm.

Trách nhiệm Kiểm toán viên

Luật 56/2024/QH15 quy định:

Cá nhân hoặc tổ chức vi phạm pháp luật kiểm toán độc lập chịu xử phạt hành chính, truy cứu hình sự tùy mức độ
Mức phạt tối đa: 1 tỷ đồng với cá nhân, 2 tỷ đồng với tổ chức
Thời hiệu xử phạt là 5 năm

Kiểm toán viên cần tuân thủ nghiêm ngặt, doanh nghiệp nên lựa chọn đối tác uy tín để giảm rủi ro.

Hồ sơ giao dịch liên kết

Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP:

Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải lập trước quyết toán thuế TNDN
Lưu giữ và xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu
Không tuân thủ → cơ quan thuế có quyền ấn định giá, lợi nhuận, thuế TNDN, chi phí liên kết có thể bị loại

Các trường hợp cơ quan thuế ấn định:

Không kê khai hoặc kê khai thiếu Phụ lục I
Không xuất trình Hồ sơ Quốc gia (Phụ lục II, III)
Sử dụng dữ liệu không hợp pháp hoặc không trung thực
Phân tích đối tượng so sánh hoặc tỷ suất lợi nhuận sai phương pháp

Hướng dẫn thực tế:

Rà soát tỷ suất lợi nhuận dự kiến từ Quý 3/2025
Liên hệ chuyên gia để xác định khoảng giá trị giao dịch chuẩn, giảm rủi ro thuế trùng và đảm bảo chi phí hợp lệ
Chuẩn bị hồ sơ từ sớm giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát hồ sơ quốc gia, tránh điều chỉnh thuế cuối năm.

Hướng dẫn cho Kế toán trưởng & Ban Giám đốc

Rà soát quy mô doanh nghiệp để xác định nghĩa vụ kiểm toán
Ký hợp đồng và Hồ sơ Quốc gia sớm do số lượng kiểm toán hạn chế
Dự toán tỷ suất lợi nhuận từ Quý 3/2025
Làm việc với chuyên gia TAVITAX để chuẩn hóa hồ sơ, dữ liệu và phương pháp xác định giá

Chủ động thực hiện giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, giảm rủi ro phạt tiền, minh bạch báo cáo tài chính và kiểm soát rủi ro thuế.