Quyết toán thuế luôn là thời điểm khiến nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân có thu nhập chịu thuế cảm thấy áp lực nhất trong năm. Đây không chỉ là bước tổng hợp số liệu kế toán – thuế, mà còn là lúc toàn bộ hoạt động kê khai trong năm bị cơ quan thuế rà soát một cách tổng thể. Những sai sót nhỏ nếu không được kiểm soát từ sớm sẽ dễ dàng bị “lộ diện” khi bước vào giai đoạn quyết toán.
Thực tế cho thấy, phần lớn các trường hợp bị truy thu thuế, xử phạt hành chính đều phát sinh trong hoặc sau kỳ quyết toán thuế. Chính vì vậy, hiểu đúng bản chất và chủ động chuẩn bị là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro.
Quyết toán thuế là gì và vì sao tiềm ẩn nhiều rủi ro?
Quyết toán thuế là quá trình xác định nghĩa vụ thuế cuối cùng của người nộp thuế trong một năm tài chính, dựa trên toàn bộ doanh thu, chi phí và các khoản thuế đã kê khai trước đó. Đây cũng là căn cứ để cơ quan thuế đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế của doanh nghiệp.
Quyết toán thuế không chỉ là cộng sổ cuối năm
Nhiều doanh nghiệp cho rằng quyết toán thuế chỉ là việc tổng hợp lại các tờ khai đã nộp trong năm. Tuy nhiên, trên thực tế, cơ quan thuế sẽ đối chiếu chéo dữ liệu từ nhiều nguồn như hóa đơn điện tử, báo cáo tài chính, sổ kế toán, tờ khai thuế GTGT, thuế TNDN và thuế TNCN. Chỉ cần một chỉ tiêu không nhất quán, doanh nghiệp đã có thể bị đưa vào diện rủi ro.
Toàn bộ sai sót trong năm đều bị “soi” lại
Trong quá trình kê khai theo tháng hoặc theo quý, một số sai sót có thể chưa bị phát hiện ngay. Nhưng khi quyết toán thuế, toàn bộ dữ liệu của cả năm được tổng hợp và phân tích tổng thể, khiến những lỗi trước đó trở nên rõ ràng và khó che giấu.
Những lỗi thường gặp nhất khi quyết toán thuế
Hầu hết các rủi ro trong quyết toán thuế đều bắt nguồn từ những sai sót đã tồn tại suốt năm nhưng không được xử lý kịp thời.
Lệch doanh thu – chi phí so với thực tế
Doanh thu ghi nhận không đầy đủ hoặc chi phí hạch toán không đúng bản chất là lỗi phổ biến ở nhiều doanh nghiệp. Khi quyết toán thuế, cơ quan thuế sẽ đối chiếu doanh thu trên hóa đơn với kết quả kinh doanh và nghĩa vụ thuế. Nếu số liệu không hợp lý, doanh nghiệp có thể bị yêu cầu giải trình hoặc bị ấn định thuế.
Hóa đơn sai thời điểm, sai kỳ kê khai
Xuất hóa đơn không đúng thời điểm phát sinh doanh thu hoặc kê khai hóa đơn đầu vào, đầu ra không đúng kỳ là nguyên nhân khiến số liệu bị lệch khi tổng hợp cả năm. Lỗi này thường không gây chú ý trong ngắn hạn nhưng lại thể hiện rất rõ khi quyết toán thuế.
Thiếu chứng từ hợp lệ cho chi phí
Nhiều khoản chi thực tế có phát sinh nhưng không đáp ứng đủ điều kiện về chứng từ như hóa đơn hợp lệ, hợp đồng kinh tế hoặc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Khi quyết toán thuế, các chi phí này có thể bị loại, dẫn đến tăng thu nhập chịu thuế và phát sinh truy thu.
Kê khai thuế đúng nhưng hạch toán kế toán sai
Một số doanh nghiệp kê khai thuế đúng hạn nhưng sổ sách kế toán và báo cáo tài chính lại không khớp với tờ khai. Sự không đồng nhất này là dấu hiệu rủi ro lớn và thường khiến cơ quan thuế kiểm tra sâu hơn trong quá trình quyết toán.
Vì sao doanh nghiệp thường bị động khi đến kỳ quyết toán thuế?
(Nguồn: Internet)
Nhiều doanh nghiệp chỉ bắt đầu rà soát sổ sách khi đã cận thời hạn quyết toán thuế. Khi đó, việc xử lý sai sót trở nên khó khăn và tốn nhiều chi phí hơn.
Sai sót tích lũy trong suốt năm tài chính
Những lỗi nhỏ nếu không được phát hiện sớm sẽ tích tụ dần. Đến khi tổng hợp cả năm, mức độ ảnh hưởng trở nên nghiêm trọng, đặc biệt là đối với doanh thu và chi phí.
Không còn đủ thời gian điều chỉnh hợp lệ
Một số sai sót chỉ được phép điều chỉnh trong thời hạn nhất định theo quy định. Khi phát hiện quá muộn, doanh nghiệp có thể không còn cơ hội sửa sai mà buộc phải chấp nhận rủi ro bị truy thu và xử phạt.
>>> Xem thêm tại đây.
Quyết toán thuế và nguy cơ bị truy thu, xử phạt
Quyết toán thuế là căn cứ quan trọng để cơ quan thuế xác định hành vi vi phạm, nếu có. Tùy mức độ sai sót, doanh nghiệp có thể phải nộp bổ sung thuế, tiền chậm nộp và các khoản phạt hành chính.
Ảnh hưởng lâu dài đến hồ sơ thuế của doanh nghiệp
(Nguồn: Internet)
Doanh nghiệp có nhiều sai phạm trong quyết toán thuế thường bị xếp vào nhóm rủi ro cao. Điều này làm tăng khả năng bị kiểm tra, thanh tra thuế trong các năm tiếp theo, gây áp lực lâu dài cho hoạt động kinh doanh.
Chuẩn bị sớm – chìa khóa giảm rủi ro khi quyết toán thuế
Thay vì chờ đến cuối năm mới lo quyết toán, doanh nghiệp nên xem đây là một quá trình cần được kiểm soát xuyên suốt.
Rà soát định kỳ doanh thu, chi phí và hóa đơn
Việc kiểm tra số liệu theo từng quý giúp phát hiện sai sót sớm và có đủ thời gian xử lý hợp lệ trước khi bước vào quyết toán thuế.
Chuẩn hóa hồ sơ kế toán – thuế ngay từ đầu
Hồ sơ đầy đủ, rõ ràng và nhất quán giữa các báo cáo là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giảm áp lực giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.
TAVITAX – Đồng hành cùng doanh nghiệp an toàn qua mùa quyết toán thuế
Quyết toán thuế là giai đoạn không nên “tự xoay sở” nếu doanh nghiệp chưa kiểm soát tốt sổ sách và hồ sơ trong năm. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến truy thu, phạt chậm nộp hoặc bị đưa vào diện rủi ro cao.
TAVITAX hỗ trợ doanh nghiệp:
- Rà soát toàn bộ doanh thu – chi phí trước quyết toán
- Phát hiện sớm rủi ro về hóa đơn, chứng từ, kê khai thuế
- Tư vấn phương án xử lý đúng luật, hạn chế truy thu và xử phạt
- Đồng hành giải trình với cơ quan thuế khi cần thiết
Liên hệ TAVITAX ngay hôm nay để chủ động kiểm soát rủi ro và bước vào mùa quyết toán thuế với tâm thế an tâm, minh bạch và đúng quy định.
>>> Xem thêm chủ đề khác: Nghị Định 310/2025/NĐ-CP: Những Sửa Đổi Quan Trọng Về Xử Phạt Doanh Nghiệp Cần Lưu Ý?
