Những Điểm Mới Quan Trọng Của Thông Tư 99/2025/TT-BTC

Thông tư 99/2025/TT-BTC được ban hành để thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, đánh dấu bước chuyển lớn trong chế độ kế toán doanh nghiệp tại Việt Nam. Từ ngày 01/01/2026, tất cả doanh nghiệp sẽ phải vận hành theo hệ thống mới, với nhiều cập nhật mang tính hội nhập quốc tế và nâng cao minh bạch tài chính.

Để doanh nghiệp không bị “choáng ngợp” trước quá nhiều thay đổi kỹ thuật, dưới đây là phần giải thích súc tích, tập trung vào bản chất những thay đổi quan trọng nhất và tác động thực tế lên doanh nghiệp.

I. Tổng Quan Về Thông Tư 99/2025/TT-BTC

Thông tư 99 hướng tới việc:

• Chuẩn hóa hệ thống tài khoản,

• Nâng cao tính minh bạch báo cáo tài chính,

• Tăng cường quản trị nội bộ và chuyển đổi số kế toán.

Các thay đổi không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn tác động mạnh đến toàn bộ quy trình ghi nhận – kiểm soát – báo cáo trong doanh nghiệp.

II. Thay Đổi Về Hệ Thống Tài Khoản Kế Toán

1. Đổi tên tài khoản: Phản ánh đúng bản chất

Nhiều tài khoản được đổi tên nhằm khớp với bản chất nghiệp vụ và chuẩn mực quốc tế.

Ví dụ:

• Thành phẩm → Sản phẩm

• Chi phí trả trước → Chi phí chờ phân bổ

Việc đổi tên giúp doanh nghiệp tránh cách ghi nhận "máy móc", buộc phải xem xét đúng bản chất giao dịch.

2. Bổ sung tài khoản mới theo nhu cầu thị trường

Thông tư đưa thêm tài khoản về:

• Tài sản sinh học,

• Nâng cấp TSCĐ,

• Thuế tối thiểu toàn cầu (Pillar 2).

Điểm này phản ánh bối cảnh kinh tế mới, đặc biệt là hội nhập thuế quốc tế.

3. Loại bỏ tài khoản không còn phù hợp

Các tài khoản quá chi tiết hoặc không cần thiết được loại bỏ để hệ thống tinh gọn - dễ quản trị - giảm lỗi nghiệp vụ.

III. Quản Trị Nội Bộ Và Kiểm Soát Giao Dịch Được Siết Tăng

1. Yêu cầu doanh nghiệp xây dựng cơ chế quản trị rõ ràng

Thông tư 99 bổ sung quy định về:

• Quy trình phê duyệt giao dịch kinh tế,

• Phân quyền trách nhiệm từng cá nhân,

• Ghi nhận - kiểm soát theo từng bước.

Đây là thay đổi lớn giúp kế toán không chỉ ghi nhận số liệu mà tham gia vào quản trị doanh nghiệp.

2. Trách nhiệm pháp lý tăng mạnh

Người ký - kế toán trưởng - ban giám đốc phải chịu trách nhiệm toàn diện đối với thông tin trên báo cáo tài chính.

IV. Trình Bày Báo Cáo Tài Chính Theo Chuẩn Mới (Gần IFRS Hơn)

1. Bảng cân đối kế toán được thay bằng “Báo cáo tình hình tài chính”

Điều này giúp:

• Phân loại tài sản và nợ chính xác hơn,

• Tăng tính minh bạch,

• Dễ so sánh với báo cáo quốc tế.

2. Báo cáo tài chính nộp cơ quan quản lý vẫn phải dùng VND

Kể cả khi chọn đơn vị tiền tệ kế toán là ngoại tệ, báo cáo gửi cơ quan quản lý vẫn trình bày bằng đồng Việt Nam.

V. Quy Định Mới Về Phần Mềm Kế Toán (Áp Dụng Từ 2026)

Phần mềm kế toán được sử dụng phải đảm bảo:

• Bảo mật và an toàn dữ liệu,

• Tự động cập nhật chính sách,

• Kết nối - tích hợp tốt,

• Có lịch sử truy vết.

Doanh nghiệp buộc phải kiểm tra phần mềm hiện tại:

• Có đáp ứng Thông tư 99 không?

• Có cần nâng cấp hay chuyển đổi nhà cung cấp?