Những hộ kinh doanh nào vẫn phải kê khai dù được miễn thuế? Đây là câu hỏi được rất nhiều hộ kinh doanh đặt ra khi chính sách miễn thuế theo ngưỡng doanh thu được áp dụng. Không ít người cho rằng khi đã được miễn thuế thì đồng nghĩa với việc không cần kê khai, không cần ghi sổ hay không cần làm việc với cơ quan thuế. Tuy nhiên, trên thực tế, cách hiểu này chưa đúng bản chất quy định và đang là nguyên nhân phổ biến dẫn đến rủi ro pháp lý, bị ấn định doanh thu, truy thu hoặc xử phạt hành chính.
Miễn thuế có đồng nghĩa với miễn nghĩa vụ kê khai không?
Miễn thuế là chính sách hỗ trợ nhằm giảm gánh nặng tài chính cho hộ kinh doanh có quy mô nhỏ. Tuy nhiên, miễn thuế không đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh được “đứng ngoài” hệ thống quản lý thuế. Trên phương diện pháp lý, hộ kinh doanh đã đăng ký hoạt động vẫn là đối tượng chịu sự quản lý của cơ quan thuế.
Điều này có nghĩa rằng, dù không phải nộp thuế giá trị gia tăng hay thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh vẫn phải tuân thủ các nghĩa vụ liên quan đến quản lý doanh thu, sổ sách và kê khai thông tin khi được yêu cầu. Việc không thực hiện các nghĩa vụ này có thể bị xem là vi phạm quy định về quản lý thuế.
Hiểu đúng bản chất chính sách miễn thuế đối với hộ kinh doanh
Miễn thuế là miễn nộp tiền, không phải miễn trách nhiệm
Bản chất của chính sách miễn thuế là miễn nghĩa vụ nộp tiền thuế khi doanh thu trong năm không vượt quá ngưỡng quy định. Pháp luật không quy định việc miễn thuế đồng nghĩa với miễn kê khai hay miễn ghi sổ.
Hộ kinh doanh vẫn cần duy trì việc theo dõi doanh thu, lưu trữ hồ sơ và sẵn sàng giải trình khi cơ quan thuế tiến hành kiểm tra hoặc rà soát dữ liệu. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo tính minh bạch trong quản lý thuế.
Vì sao cơ quan thuế vẫn yêu cầu kê khai?
Việc kê khai giúp cơ quan thuế xác định chính xác hộ kinh doanh có đủ điều kiện được miễn thuế hay không. Nếu không có dữ liệu kê khai, cơ quan thuế không có căn cứ để xác định doanh thu thực tế, từ đó có thể áp dụng biện pháp ấn định doanh thu theo dữ liệu quản lý.
Ngoài ra, kê khai còn là cơ sở để theo dõi biến động doanh thu trong năm, đặc biệt với những hộ kinh doanh có doanh thu tiệm cận ngưỡng miễn thuế.
Những hộ kinh doanh nào vẫn phải kê khai dù được miễn thuế?
Hộ kinh doanh đã đăng ký thuế và đang hoạt động
Hộ kinh doanh đã được cấp mã số thuế và đang hoạt động hợp pháp thì việc kê khai doanh thu là nghĩa vụ gắn liền với quá trình kinh doanh. Dù số thuế phải nộp bằng 0, hộ kinh doanh vẫn phải kê khai hoặc xác nhận thông tin doanh thu khi cơ quan thuế yêu cầu.
Trong trường hợp không kê khai hoặc không có sổ sách chứng minh doanh thu, cơ quan thuế có thể căn cứ vào dữ liệu quản lý, mức doanh thu bình quân của ngành nghề để ấn định doanh thu, tiềm ẩn rủi ro phát sinh nghĩa vụ thuế không mong muốn.
Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán
Đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán, việc được miễn thuế không làm chấm dứt nghĩa vụ kê khai. Hộ kinh doanh vẫn cần ghi sổ theo dõi doanh thu thực tế và phối hợp với cơ quan thuế trong quá trình rà soát, điều chỉnh mức khoán.
Nếu không chứng minh được doanh thu thực tế nằm trong ngưỡng miễn thuế, cơ quan thuế có thể điều chỉnh lại mức doanh thu khoán hoặc xác định lại nghĩa vụ thuế cho các kỳ liên quan.
Hộ kinh doanh mới thành lập hoặc có biến động trong năm
Hộ kinh doanh mới thành lập, tạm ngừng hoạt động, hoạt động trở lại hoặc thay đổi ngành nghề, địa điểm kinh doanh đều phải thực hiện kê khai và thông báo theo quy định. Việc không kê khai với lý do “chưa phát sinh thuế” có thể khiến hồ sơ thuế không phản ánh đúng thực tế hoạt động.
Điều này gây khó khăn khi cơ quan thuế kiểm tra, đối chiếu và có thể dẫn đến rủi ro pháp lý về sau.
>>> Xem thêm tại đây.
Nghĩa vụ ghi sổ và kê khai của hộ kinh doanh được miễn thuế
Ghi sổ doanh thu – căn cứ pháp lý quan trọng
Ghi sổ doanh thu là căn cứ quan trọng giúp hộ kinh doanh chứng minh doanh thu thực tế. Dù không phát sinh số thuế phải nộp, việc ghi sổ đầy đủ và trung thực giúp hộ kinh doanh bảo vệ quyền lợi của mình khi bị kiểm tra.
Không có sổ sách đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh mất đi cơ sở giải trình và dễ bị áp đặt mức doanh thu không phù hợp.
Kê khai và xác nhận thông tin theo yêu cầu
Trong quá trình quản lý, cơ quan thuế có thể yêu cầu hộ kinh doanh kê khai hoặc xác nhận lại doanh thu. Đây là nghĩa vụ mang tính hành chính bắt buộc, không phụ thuộc vào việc có phát sinh nghĩa vụ thuế hay không.
Việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng thời hạn có thể bị xem là vi phạm quy định về quản lý thuế.
Hiểu sai “miễn thuế” – rủi ro pháp lý hộ kinh doanh thường gặp
Nguy cơ bị ấn định doanh thu
Khi không kê khai hoặc không có sổ sách chứng minh doanh thu, cơ quan thuế có thể ấn định doanh thu dựa trên dữ liệu quản lý. Doanh thu bị ấn định thường cao hơn thực tế, kéo theo nghĩa vụ thuế phát sinh.
Nguy cơ bị truy thu và xử phạt
Vi phạm nghĩa vụ kê khai có thể dẫn đến truy thu thuế và xử phạt hành chính. Trên thực tế, nhiều trường hợp bị xử phạt không phải vì số tiền thuế lớn, mà vì không tuân thủ đúng quy trình quản lý thuế.
Ảnh hưởng đến việc chấm dứt hoặc chuyển đổi mô hình kinh doanh
Việc không có hồ sơ thuế đầy đủ gây khó khăn khi hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động hoặc chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp, kéo dài thời gian và phát sinh chi phí không cần thiết.
Hộ kinh doanh cần làm gì để tuân thủ đúng quy định?
Chủ động ghi chép và lưu trữ sổ sách
Hộ kinh doanh nên ghi chép doanh thu liên tục, trung thực và lưu trữ chứng từ liên quan. Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để phòng ngừa rủi ro.
Thực hiện kê khai đầy đủ và đúng thời hạn
Khi có yêu cầu từ cơ quan thuế, hộ kinh doanh cần thực hiện kê khai và xác nhận thông tin kịp thời để tránh vi phạm hành chính.
Theo dõi sát doanh thu trong năm
Việc theo dõi doanh thu giúp hộ kinh doanh chủ động nhận biết khi có dấu hiệu vượt ngưỡng miễn thuế, từ đó kịp thời điều chỉnh và thực hiện nghĩa vụ phát sinh.
Kết luận
Miễn thuế không đồng nghĩa với miễn nghĩa vụ kê khai. Những hộ kinh doanh có doanh thu không vượt quá 500 triệu đồng mỗi năm vẫn phải ghi sổ, kê khai và xác nhận doanh thu theo quy định pháp luật. Việc hiểu đúng bản chất chính sách miễn thuế và tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ sẽ giúp hộ kinh doanh tránh rủi ro pháp lý, tiết kiệm chi phí và yên tâm hoạt động lâu dài.
Tavitax sẵn sàng đồng hành cùng hộ kinh doanh trong việc rà soát nghĩa vụ thuế, kê khai đúng quy định và tối ưu rủi ro pháp lý. Liên hệ Tavitax để được tư vấn chi tiết và cập nhật chính sách thuế mới nhất.
>>> Xem thêm chủ đề khác: Chấm Dứt Thu Lệ Phí Môn Bài Từ 01/01/2026 Không Phải Kê Khai?
