Từ ngày 16/01/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong cơ chế xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn, sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Những quy định mới này không chỉ mở rộng phạm vi điều chỉnh mà còn tác động trực tiếp đến trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp và các tổ chức liên quan.
Mở Rộng Phạm Vi Điều Chỉnh Và Đối Tượng Bị Xử Phạt
Bổ Sung Phạm Vi Điều Chỉnh
Nghị định 310/2025/NĐ-CP bổ sung phạm vi điều chỉnh đối với các khoản thu theo quy định pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp do cơ quan thuế quản lý thu. Đây là điểm mới quan trọng, mở rộng đáng kể đối tượng và nội dung quản lý thuế.
Bổ Sung Đối Tượng Bị Xử Phạt
Lần đầu tiên, đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai thuế TNDN theo Nghị quyết 107/2023/QH15 được đưa vào diện xử phạt, bao gồm cả các hành vi không thông báo hoặc thông báo không đúng thời hạn về đơn vị hợp thành.
Trách Nhiệm Của Tổ Chức Cung Cấp Dịch Vụ Hóa Đơn Điện Tử
Các tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử được xác định rõ trách nhiệm pháp lý trong trường hợp cung cấp giải pháp không đảm bảo nguyên tắc theo quy định của pháp luật về hóa đơn.
Sửa đổi nguyên tắc xử phạt – tránh xử phạt trùng lặp
Khai Sai Nhiều Chỉ Tiêu Trên Nhiều Hồ Sơ Thuế
Nếu trong cùng một ngày người nộp thuế khai sai nhiều chỉ tiêu trên các hồ sơ thuế khác nhau, chỉ bị xử phạt một hành vi có khung phạt cao nhất, đồng thời bãi bỏ tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính nhiều lần” trong trường hợp này.
Vi Phạm Liên Quan Đến Thời Điểm Lập Hóa Đơn
Đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn nhiều lần, cơ quan thuế chỉ xử phạt một hành vi, mức phạt căn cứ trên tổng số hóa đơn vi phạm.
Làm rõ tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính có quy mô lớn”
Nghị định quy định rõ tiêu chí xác định vi phạm có quy mô lớn, trong đó:
- Hành vi vi phạm về hóa đơn được xem là quy mô lớn khi vi phạm từ 10 số hóa đơn trở lên.
- Hành vi trốn thuế được xác định là quy mô lớn khi số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên.
Quy định này giúp minh bạch hơn trong việc áp dụng tình tiết tăng nặng khi xử phạt.
Mở rộng trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan
Không chỉ người nộp thuế, các tổ chức, cá nhân liên quan – bao gồm cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài – cũng có thể bị xử phạt nếu cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nghĩa vụ thuế hoặc tài khoản người nộp thuế không đúng thời hạn, không chính xác hoặc không cung cấp theo quy định.
Điều chỉnh khung tiền phạt đối với vi phạm hóa đơn
Khung tiền phạt đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn được điều chỉnh theo hướng gắn với số lượng hóa đơn vi phạm trong một vụ việc, phản ánh sát hơn mức độ vi phạm thực tế.
Thay đổi thẩm quyền xử phạt
Nghị định 310/2025/NĐ-CP có sự thay đổi lớn về thẩm quyền xử phạt. Theo đó, công chức thuế được trao thẩm quyền phạt tiền đến 20 triệu đồng đối với vi phạm thủ tục thuế và 10 triệu đồng đối với vi phạm về hóa đơn. Đồng thời, nghị định bãi bỏ thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện và nhiều chức danh thanh tra theo quy định cũ, điều chỉnh phù hợp với cơ cấu tổ chức hiện hành.
Sửa đổi trình tự, thủ tục xử phạt
Người nộp thuế được bảo đảm quyền giải trình trong các trường hợp vi phạm có mức phạt tối đa từ 15 triệu đồng (cá nhân) hoặc 30 triệu đồng (tổ chức) trở lên, hoặc các hành vi vi phạm nghiêm trọng theo Điều 16, 17, 18 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Bãi bỏ một số hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn
Nghị định 310 chính thức bãi bỏ các hành vi vi phạm liên quan đến hóa đơn đặt in, phát hành, cho bán và hủy hóa đơn theo các điều khoản cũ, phù hợp với thực tiễn áp dụng hóa đơn điện tử hiện nay.
>>> Xem thêm tại đây.
Tác động thực tế của Nghị định 310/2025/NĐ-CP đối với doanh nghiệp
Nhìn từ góc độ thực tiễn, Nghị định 310/2025/NĐ-CP cho thấy xu hướng chuẩn hóa và siết chặt trách nhiệm tuân thủ thuế – hóa đơn, đồng thời giảm tình trạng xử phạt trùng lặp, thiếu nhất quán trong quá trình thanh tra, kiểm tra.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có nhiều đơn vị phụ thuộc, đơn vị hợp thành hoặc hoạt động đa ngành, rủi ro không còn nằm ở một hành vi đơn lẻ mà nằm ở quy trình quản trị thuế tổng thể. Việc không thông báo kịp thời đơn vị hợp thành, phân công sai trách nhiệm kê khai thuế TNDN, hay thiếu kiểm soát dữ liệu hóa đơn điện tử đều có thể dẫn đến xử phạt.
Ngoài ra, việc làm rõ tiêu chí “vi phạm có quy mô lớn” khiến doanh nghiệp không còn có thể chủ quan với những sai sót “nhỏ nhưng lặp lại”. Chỉ cần từ 10 số hóa đơn vi phạm hoặc số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên, mức độ xử lý sẽ nghiêm khắc hơn đáng kể.
Rủi ro doanh nghiệp thường gặp khi áp dụng quy định mới
(Nguồn: Internet)
Trong quá trình tư vấn và làm việc thực tế, TAVITAX nhận thấy một số rủi ro phổ biến mà doanh nghiệp có thể gặp phải khi Nghị định 310 có hiệu lực:
Thứ nhất, áp dụng tư duy quản lý cũ cho hệ thống hóa đơn điện tử. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa đồng bộ quy trình lập hóa đơn, thời điểm ghi nhận doanh thu và kê khai thuế, dẫn đến vi phạm về thời điểm lập hóa đơn hoặc không lập hóa đơn đúng quy định.
Thứ hai, thiếu cơ chế kiểm soát nội bộ đối với việc khai sai chỉ tiêu thuế. Mặc dù nghị định mới không xử phạt trùng lặp, nhưng chỉ cần một chỉ tiêu sai nghiêm trọng cũng có thể bị áp dụng khung phạt cao nhất.
Thứ ba, chủ quan với nghĩa vụ cung cấp thông tin cho cơ quan thuế. Không chỉ doanh nghiệp mà cả ngân hàng, tổ chức trung gian, chi nhánh nước ngoài đều có thể bị xử phạt nếu cung cấp thông tin chậm, sai hoặc không đầy đủ.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước thời điểm 16/01/2026?
Để hạn chế rủi ro khi Nghị định 310/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện một số công việc trọng tâm:
Trước hết, cần rà soát lại toàn bộ quy trình kê khai thuế và quản lý hóa đơn, đặc biệt là các khâu liên quan đến thời điểm lập hóa đơn, ghi nhận doanh thu và phân công trách nhiệm giữa các đơn vị hợp thành.
Tiếp theo, doanh nghiệp nên đánh giá lại hệ thống kiểm soát nội bộ, bao gồm quy trình kiểm tra số liệu trước khi nộp hồ sơ thuế, cơ chế lưu trữ chứng từ và quy trình phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.
Cuối cùng, việc chủ động tư vấn trước – thay vì xử lý khi đã bị xử phạt sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí và thời gian, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.
Góc nhìn tư vấn từ TAVITAX
Nghị định 310/2025/NĐ-CP không chỉ là một văn bản sửa đổi kỹ thuật, mà còn thể hiện rõ định hướng của cơ quan quản lý trong việc tăng tính minh bạch, rõ ràng và trách nhiệm giải trình trong quản lý thuế.
Với doanh nghiệp, đây là thời điểm phù hợp để chuyển từ tư duy “đối phó khi bị kiểm tra” sang tư duy “tuân thủ chủ động”, thông qua việc chuẩn hóa hồ sơ, quy trình và hệ thống quản trị thuế – hóa đơn.
TAVITAX đồng hành cùng doanh nghiệp trong:
- Rà soát tuân thủ thuế và hóa đơn theo quy định mới
- Đánh giá rủi ro trước thanh tra, kiểm tra
- Tư vấn xử lý vi phạm và làm việc với cơ quan thuế
- Xây dựng quy trình quản lý thuế bền vững, dài hạn
📌 TAVITAX – Giải pháp thuế & tuân thủ toàn diện cho doanh nghiệp
Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chuyên sâu và cập nhật chính sách kịp thời.