Trong thời đại số, thương mại điện tử (TMĐT) không chỉ là xu hướng mà đã trở thành kênh kinh doanh chủ đạo của hàng triệu cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ đó, việc quản lý thuế và nghĩa vụ kê khai của người bán hàng trên sàn TMĐT ngày càng được Nhà nước siết chặt hơn để đảm bảo công bằng và minh bạch.
Từ năm 2025, quy định về khai và nộp thuế thay của các sàn thương mại điện tử sẽ chính thức được áp dụng, đánh dấu một bước tiến lớn trong quản lý thuế điện tử.
I. Tổng Quan Về Hoạt Động Thương Mại Điện Tử
Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 52/2013/NĐ-CP, “hoạt động thương mại điện tử là việc tiến hành một phần hoặc toàn bộ quy trình của hoạt động thương mại bằng phương tiện điện tử có kết nối mạng Internet hoặc các mạng viễn thông khác.”
Thương mại điện tử cho phép người bán tiếp cận khách hàng không giới hạn về địa lý, giảm chi phí vận hành và mở rộng quy mô nhanh chóng. Tuy nhiên, song song với đó là thách thức về bảo mật dữ liệu, vận hành hệ thống và tuân thủ nghĩa vụ thuế.
II. Các Quy Định Hiện Hành Về Quản Lý Thuế Trong Thương Mại Điện Tử
Các văn bản pháp luật quan trọng điều chỉnh hoạt động thương mại điện tử gồm:
- Nghị định 52/2013/NĐ-CP (và Nghị định 85/2021/NĐ-CP sửa đổi): quy định chi tiết về chủ thể, nguyên tắc hoạt động TMĐT.
- Thông tư 40/2021/TT-BTC: hướng dẫn thuế GTGT, TNCN và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, trong đó bao gồm người bán hàng hóa – dịch vụ trên sàn TMĐT.
- Quyết định 319/QĐ-TTg (2023): phê duyệt Đề án chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng trên nền tảng TMĐT.
- Công điện 56/CĐ-TTg (2024): nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế và hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.
Những quy định này đặt nền tảng để cơ quan thuế có thể giám sát hoạt động của cá nhân kinh doanh trực tuyến và yêu cầu các sàn TMĐT khai, khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán.
III. Hướng Dẫn Kê Khai Thuế Đối Với Cá Nhân Kinh Doanh Trên Sàn TMĐT
Người nộp thuế (NNT) có thể kê khai trực tiếp qua Cổng thông tin thương mại điện tử hộ kinh doanh (Cổng TMĐT HKD).
Các bước kê khai
Bước 1: Vào chức năng Khai thuế cho hoạt động thương mại điện tử.
- Cá nhân kinh doanh thường xuyên → kê khai theo tháng.
- Cá nhân kinh doanh không thường xuyên → kê khai theo từng lần phát sinh.
Bước 2: Nhập thông tin ngành nghề và doanh thu trên tờ khai mẫu 01/CNKD (Thông tư 40/2021/TT-BTC).
Hệ thống sẽ tự động tính thuế GTGT, TNCN dựa trên doanh thu.
Bước 3: Xác thực qua mã OTP và gửi hồ sơ điện tử.
Trong vòng 15 phút, người nộp thuế sẽ nhận thông báo tiếp nhận hồ sơ; trong 01 ngày làm việc, Cổng TMĐT HKD sẽ phản hồi kết quả chấp nhận kê khai qua email và tài khoản.
💡 Lưu ý: Hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng TMĐT (mã số thuế có 3 số cuối là “888”) được miễn lệ phí môn bài do không có địa điểm kinh doanh cố định.
IV. Mức Thuế Suất Áp Dụng Đối Với Người Bán Hàng Trên Sàn TMĐT
Theo Điều 10 Thông tư 40/2021/TT-BTC, người bán hàng hóa, dịch vụ trên sàn TMĐT phải nộp hai loại thuế:
- Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
- Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Căn cứ tính thuế
- Doanh thu tính thuế: Là tổng doanh thu phát sinh trong kỳ (bao gồm cả tiền thưởng, chiết khấu, hỗ trợ, phụ phí, bồi thường…).
- Ngưỡng doanh thu miễn thuế: Cá nhân có doanh thu ≤ 100 triệu đồng/năm không phải nộp thuế GTGT và TNCN.
Tỷ lệ thuế áp dụng
Hoạt động bán buôn, bán lẻ hàng hóa (TMĐT):
- Thuế GTGT: 1% trên doanh thu
- Thuế TNCN: 0,5% trên doanh thu
➡️ Tổng cộng người bán sẽ nộp 1,5% trên doanh thu phát sinh (trừ trường hợp được miễn).
V. Vai Trò Của Sàn Thương Mại Điện Tử Trong Việc Khấu Trừ Và Nộp Thuế
Từ ngày 01/04/2025, các sàn thương mại điện tử sẽ chịu trách nhiệm thu, khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán theo quy định tại Luật Quản lý Thuế 2019 và Thông tư 40/2021/TT-BTC.
Cơ chế thực hiện
- Sàn TMĐT sẽ thu thập thông tin doanh thu và giá trị giao dịch của từng người bán.
- Hệ thống sàn sẽ tự động tính toán số thuế GTGT và TNCN, khấu trừ tại nguồn và nộp trực tiếp vào ngân sách Nhà nước.
Mục tiêu của quy định mới
- Tăng hiệu quả thu thuế: Tập trung đầu mối thu tại sàn giúp cơ quan thuế dễ quản lý.
- Đảm bảo công bằng: Cân bằng giữa mô hình kinh doanh truyền thống và trực tuyến.
- Minh bạch giao dịch: Giảm tình trạng trốn thuế, giấu doanh thu.
- Giảm thủ tục hành chính: Người bán nhỏ lẻ không cần tự kê khai.
Thách thức với các sàn TMĐT
- Phải đầu tư hệ thống quản lý và tính thuế tự động.
- Đảm bảo bảo mật dữ liệu người bán.
- Cần cơ chế phối hợp minh bạch giữa sàn và người bán để xác định nghĩa vụ thuế chính xác.
Việc siết chặt quản lý thuế trong thương mại điện tử là bước đi tất yếu, đảm bảo bình đẳng giữa kinh doanh trực tuyến và truyền thống, đồng thời minh bạch nguồn thu ngân sách.
Người bán hàng trên sàn TMĐT cần hiểu rõ quy định, kê khai đúng và hợp tác với sàn để tránh bị xử phạt hoặc truy thu thuế.
👉 Nếu bạn đang kinh doanh trên sàn thương mại điện tử và cần hỗ trợ kê khai, tối ưu thuế hoặc tư vấn quy trình nộp thuế thay, hãy liên hệ Tavitax - đơn vị chuyên nghiệp trong tư vấn và hỗ trợ thuế điện tử cho cá nh