Từ ngày 01/04/2025, sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop… sẽ chính thức thực hiện việc khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán.
Quy định mới này giúp đơn giản hóa thủ tục cho cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ – nhưng cũng đặt ra nhiều yêu cầu bắt buộc cả phía người bán và phía sàn cần nắm rõ.
1. Vì sao có quy định “sàn nộp thuế thay người bán”?
Căn cứ Điều 4 Nghị định 117/2025/NĐ-CP quy định về khấu trừ và nộp thuế thay như sau:
Khấu trừ, nộp thuế thay
1. Tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử trong và ngoài nước thuộc đối tượng khấu trừ, nộp thuế thay (bao gồm chủ sở hữu trực tiếp quản lý nền tảng thương mại điện tử hoặc người được ủy quyền quản lý nền tảng thương mại điện tử) thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay số thuế giá trị gia tăng phải nộp theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng đối với mỗi giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ phát sinh doanh thu ở trong nước của hộ, cá nhân có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.
2. Tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử trong và ngoài nước thuộc đối tượng khấu trừ, nộp thuế thay (bao gồm chủ sở hữu trực tiếp quản lý nền tảng thương mại điện tử hoặc người được ủy quyền quản lý nền tảng thương mại điện tử) thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay hộ, cá nhân cư trú số thuế thu nhập cá nhân phải nộp theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với mỗi giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ phát sinh doanh thu trong và ngoài nước của cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử; thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay hộ, cá nhân không cư trú số thuế thu nhập cá nhân phải nộp theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với mỗi giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ phát sinh doanh thu trong nước của cá nhân không cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.
Lý do chính cho quy định mới này:
- Tăng hiệu quả quản lý thuế: Cơ quan thuế dễ theo dõi và thu đúng, thu đủ từ các đầu mối lớn
- Đảm bảo công bằng: Người kinh doanh online sẽ chịu nghĩa vụ tương tự như người kinh doanh truyền thống
- Giảm gánh nặng hành chính cho người bán nhỏ lẻ: Không còn phải tự kê khai, tự nộp
- Hạn chế trốn thuế, thất thu ngân sách
2. Vì sao hướng đến mô hình “sàn nộp thuế thay”?
Theo định hướng quản lý của Tổng cục Thuế và Chính phủ:
- Tăng hiệu quả thu thuế TMĐT
- Giảm thủ tục hành chính cho cá nhân/hộ kinh doanh nhỏ lẻ
- Hạn chế tình trạng trốn thuế hoặc kê khai không chính xác
- Đảm bảo công bằng thuế giữa TMĐT và thương mại truyền thống
Cụ thể, Công điện 56/CĐ-TTg ngày 06/06/2024 yêu cầu đẩy mạnh việc:
- Xây dựng hệ thống tích hợp dữ liệu từ sàn TMĐT
- Từng bước chuyển trách nhiệm thu thuế từ người bán sang sàn
Đây là nền tảng để trong tương lai gần, việc nộp thuế thay trở thành nghĩa vụ bắt buộc với các sàn.
3. Hiện nay, sàn TMĐT đang thực hiện như thế nào?
Nhiều sàn lớn như Shopee, Lazada, Tiki... đã triển khai:
- Gửi thông báo thuế định kỳ cho người bán
- Hỗ trợ đăng ký mã số thuế cá nhân
- Khấu trừ và nộp thuế theo ủy quyền của người bán
- Cung cấp báo cáo chi tiết thuế đã khấu trừ mỗi tháng/quý
Tuy nhiên, người bán phải chủ động cấp quyền và xác nhận thông tin để sàn được phép thực hiện.
5. Người bán cần làm gì?
- Đăng ký mã số thuế cá nhân
- Cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác cho sàn
- Xác nhận ủy quyền nộp thuế nếu muốn sàn hỗ trợ
- Theo dõi bảng sao kê, báo cáo thuế hàng tháng từ sàn
Nếu không ủy quyền → phải tự kê khai và nộp thuế thủ công qua Cổng thông tin thuế điện tử
6. Lợi ích – Rủi ro của hình thức sàn nộp thuế thay
Lợi ích:
- Tiện lợi, không cần thao tác kê khai phức tạp
- Giảm nguy cơ quên hạn, sai sót
- Phù hợp cho người kinh doanh nhỏ, bán part-time
Rủi ro:
- Sàn thu sai do người bán cung cấp thiếu thông tin
- Người bán chủ quan, không theo dõi báo cáo thuế
- Dễ hiểu lầm “đã nộp rồi” trong khi chưa xác nhận ủy quyền
7. Xu hướng tương lai: Sẽ bắt buộc khấu trừ thuế tại nguồn?
Trong bối cảnh quản lý thuế đang được số hóa mạnh mẽ, việc các sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán được xem là một xu hướng tất yếu. Theo định hướng của Tổng cục Thuế và các cơ quan quản lý, cơ chế này sẽ góp phần tăng cường tính minh bạch, đảm bảo công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế, đồng thời nâng cao hiệu quả thu thuế từ lĩnh vực thương mại điện tử – vốn đang phát triển rất nhanh.
Dự kiến trong thời gian tới, việc nộp thuế thay có thể được áp dụng bắt buộc đối với các sàn có quy mô lớn, lưu lượng giao dịch cao và sẽ được tích hợp chặt chẽ với hệ thống quản lý mã số thuế cá nhân. Đây là tiền đề để hình thành cơ chế “khấu trừ thuế tại nguồn” tương tự như các lĩnh vực khác như thu nhập từ tiền lương, đầu tư tài chính.
Chính vì vậy, người bán hàng online nên chủ động làm quen với quy trình khấu trừ thuế, đăng ký mã số thuế cá nhân và phối hợp minh bạch với sàn giao dịch để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ thuế một cách đầy đủ, chính xác ngay từ bây giờ